Inne

Dziecko jako świadek w procesie karnym

autor: Łukasz Pasternak

22.06.2021

Przy omawianiu aspektów prawnych związanych z sytuacją dziecka w postępowaniu sądowym istotne są zagadnienia dotyczące dziecka jako świadka, ofiary jak i sprawcy przemocy.

Tematem dzisiejszego wpisu jest sytuacja, w której dziecko występuje w charakterze świadka w procesie karnym. Kwestią nadrzędną jest to,  że w  „Kodeksie postępowania karnego” nie występują przepisy dotyczące stricte dzieci. Natomiast jak kodeks stanowi -  każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania, a zatem także i dziecko (art. 177 § 1j.) Jeżeli osoba przesłuchiwana nie ukończyła 15 lat, czynności z jej udziałem powinny być, w miarę możliwości, przeprowadzone w obecności przedstawiciela ustawowego (rodzica) lub faktycznego opiekuna, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie.

Czym zatem różni się w prawie procesowym sytuacja dziecka od sytuacji osoby dorosłej?  Szczególność sytuacji prawnej dziecka (nieletniego, małoletniego) odzwierciedlają słowa zawarte w Preambule „Konwencji o prawach dziecka”: (…): dziecko, z uwagi na swoją niedojrzałość fizyczną oraz umysłową, wymaga szczególnej opieki i troski, w tym właściwej ochrony prawnej, zarówno przed, jak i po urodzeniu.

Niezaprzeczalny jest fakt, że dziecko jest podmiotem wobec prawa, jednak z uwagi na swoją specyficzną sytuację wymaga szczególnej troski i ochrony prawnej.

Pewne praktyczne kłopoty powstać mogą w związku z treścią art. 190 § 1 kpk, który brzmi: ,,Przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.”  Jednak o odpowiedzialności karnej można mówić jedynie w stosunku do osób, które ukończyły 17 lat i zeznały nieprawdę lub zataiły prawdę. Świadków w wieku od 13 do 17 lat należy pouczyć o treści odpowiednich przepisów „Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich”.

Dowód w postaci zeznań dziecka jest pełnowartościowym dowodem. Zeznania dziecka, jeżeli nawet dotyczą tylko opisu wydarzeń, bez szczegółowej analizy ich znaczenia, mogą  diametralnie wpłynąć na bieg postępowania.

Zeznaniom dziecka musi towarzyszyć opinia biegłego - psychologa, który powinien stwierdzić, czy dziecko zdolne było prawidłowo postrzegać sytuację i tak też ją odtworzyć, czy nie ma skłonności do kłamstwa lub konfabulacji (opowiadanie przeżyć, przywoływanie wspomnień, które nie miały miejsca w rzeczywistości).. Wiarygodność zeznań dziecka stwierdza biegły w opinii wydanej na polecenie sądu.

Jak wygląda zatem odpowiedzialność karna i cywilna dziecka ? To już w następnym wpisie!

Jeżeli masz pytania, chciałbyś dowiedzieć się więcej zapraszamy do kontaktu:

TEL: + 48 510 – 328 – 596

MAIL: biuro@pasternaklegal.pl

 

ŹRÓDŁA:

  1. Kaczmarek, Mirosław, Dziecko w postępowaniu sądowym, Ośrodek Rozwoju Edukacji.
  2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz. U. 1997 Nr 89 poz. 555.
  3. Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r, Dz.U.1991.120.526.

Masz pytania?
Zapraszamy do kontaktu.

Skontaktuj się

Mogą Cię zainteresować:

Inne

19 maja 2022

WYPADEK W PRACY – OBOWIĄZKI PRACODAWCY

Niekiedy mimo zachowania należytej ostrożności oraz spełnieniu wymogów BHP, pracownik może ulec wypadkowi przy wykonywaniu swojej pracy. Skutki wypadku przy pracy jak doskonale wiadomo, mogą by...

Czytaj dalej

WYPADEK W PRACY – OBOWIĄZKI PRACODAWCY

Inne

26 kwietnia 2022

DLACZEGO WARTO ZAŁOŻYĆ SPÓŁKĘ Z O.O.?

CZYM JEST SPÓŁKA Z O.O. ? Jest to spółka kapitałowa. Spółka z o ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem. Przeznaczona jest do prowadzenia działa...

Czytaj dalej

DLACZEGO WARTO ZAŁOŻYĆ SPÓŁKĘ Z O.O.?

Inne

30 marca 2022

RODO A EMAIL – DANE OSOBOWE W ROZUMIENIU RODO

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych or...

Czytaj dalej

RODO A EMAIL – DANE OSOBOWE W ROZUMIENIU RODO
Wróć do bloga

Skontaktuj się z nami
i dowiedz się jak możemy
Tobie pomóc

Łukasz Pasternak Kancelaria Adwokacka
ul. Malborska 1/11,
03-286 Warszawa, piętro II

Biuro w Markach
Al. J. Piłsudskiego 29, 05-270 Marki

mapa