Własność intelektualna

Użytkowanie utworów bez zgody autora

autor: Łukasz Pasternak

23.02.2021

Podstawy prawa do dozwolonego użytkowania utworów bez zgody autora zostało uregulowane w treści art. 23 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W ramach omawianej regulacji osoba fizyczna jest uprawniona do używania utworu bez zgody twórcy, o ile zostaną spełnione konkretne przesłanki.

Na wstępie należy wskazać, iż nie można podzielić zapatrywania, jakoby prawo dozwolonego użytku odnosiło się do wszystkich utworów objętych prawem aktorskim, bowiem w tym zakresie mamy do czynienia z ograniczeniami o charakterze przedmiotowym i wymogu wcześniejszego rozpowszechnienia.

Aby móc korzystać z instytucji dozwolonego użytku, utwór z którego zamierza się skorzystać, musi już istnieć w domenie publicznej tj. musi zostać wcześniej rozpowszechniony. Zgodnie z treścią  art. 6 ust 1 pkt3 u.p.a.p.p., ustawodawca do skorzystania z utworu wymaga jedynie jego wcześniejszego rozpowszechnienia za zgodą autora bez względu, na formę przekazu. Oznacza to, że nie zachodzi wymóg wytworzenia fizycznej wersji utworu jak ma to miejsce w art. 6 ust 1 pkt 1 u.p.a.p.p.

W dalszej kolejności należy odnieść się do ustalenia jakiego rodzaju utwory są wyłączone Spod prawa dozwolonego użytku . Wspomniane ograniczenie sprowadza się do trzech rodzajów praw z czego art. 23 u.p.a.p.p. wymienia dwa pierwsze z nich. Nie można zatem korzystać z utworu architektonicznych i architektoniczno-urbanistycznych w zakresie budowania według rozpowszechnionego utworu. Ponadto nie można korzystać z elektronicznych baz danych spełniających cechy utworu, chyba że korzystanie następuje na potrzeby własnego użytku naukowego niezwiązanego z celem zarobkowym. Ostatni rodzaj utworu jaki został wyłączony spod prawa dozwolonego użytku został określony treści art. 77 u.p.a.p.p i jest nim program komputerowy. Oznacza to, iż nawet jeżeli program został rozpowszechniony publicznie za uprzednią zgodą autora, to nie będziemy mogli z niego skorzystać, jeżeli egzemplarz który posiadamy został wytworzony bez zgody autora, albo sami mieli byśmy dokonać sporządzenia kopi programu komputerowego bez jego zgody.

Prawo do dozwolonego użytku przysługuje jedynie osobom fizycznym oraz kręgowi osób pozostających z nią w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.

Prawo do korzystania z utworu może przybrać jedynie wymiar użytku osobistego. Tym samym ustawodawca wyłącza możliwość skorzystania z omawianej regulacji przez przedsiębiorców, którzy mogliby prowadzić działalność gospodarczą opartą o wykorzystywanie utworu bez zgody autora.

Ostatnie ograniczenie jakie przewidział ustawodawca w zakresie prawa dozwolonego użytku został określony wart 23 ust 2 u.p.a.p.p. i odnosi się do wymogu aby podmiot uprawniony posługiwał się tylko jednym egzemplarzem utworu.

Na zakończeniu należy nadmienić, iż prawo dozwolonego użytku jest prawem do nieodpłatnego użytku co bezpośrednio wynika z treści art. 34 u.p.a.p.p.

Źródło:

ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

(Dz.U.2019.1231 t.j. z dnia 2019.07.03)

 

Stan prawny na dzień 1 stycznia 2021 r.

Masz pytania?
Zapraszamy do kontaktu.

Skontaktuj się

Mogą Cię zainteresować:

Cyberprzestęczość

3 listopada 2021

VISHING – POZORNIE NORMALNA ROZMOWA

VISHING – POZORNIE NORMALNA ROZMOWA, A REALNIE NIEBEZPIECZNA METODA WYKORZYSTYWANA PRZEZ OSZUSTÓW VISHING – podobnie jak PHISHING (wykorzystujący wiadomości email) i SMISHING (wykorzystując...

Czytaj dalej

VISHING – POZORNIE NORMALNA ROZMOWA

Cyberprzestęczość

27 października 2021

SMISHING – ŚMIESZNE? A JEDNAK NIEBEZPIECZNE.

SMISHING – ŚMIESZNE? A JEDNAK NIEBEZPIECZNE. Działa podobnie jak Phishing, wkorzystując wiadomości SMS do wyłudzenia cennych informacji takich jak np.: - loginy i hasła do kont bankowych...

Czytaj dalej

SMISHING – ŚMIESZNE? A JEDNAK NIEBEZPIECZNE.

Prawo karne

12 października 2021

Co grozi za fałszerstwo dokumentów?

Zgodnie z poglądem wyrażanym przez Sąd Najwyższy bezpośrednim przedmiotem ochrony unormowania art. 270 § 1 k.k. jest zaufanie do dokumentu – jako formalnego sposobu stwierdzenia istnienia praw...

Czytaj dalej

Co grozi za fałszerstwo dokumentów?
Wróć do bloga

Skontaktuj się z nami
i dowiedz się jak możemy
Tobie pomóc

Łukasz Pasternak Kancelaria Adwokacka
ul. Malborska 1/11,
03-286 Warszawa, piętro II

Biuro w Markach
Al. J. Piłsudskiego 29, 05-270 Marki

mapa