Sąd zweryfikuje karalność członka zarządu

Art. 21a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym – kontrola karalności osób wpisywanych do KRS

Na mocy art. 21a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o krajowym rejestrze sądowym

“Sąd rejestrowy otrzymuje z Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego:

1) w odniesieniu do osób, do których ma zastosowanie art. 18 § 2 k.s.h. – informacje o skazaniach za przestępstwa w nim określone (mowa tu o osobach, które nie mogą być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorach);

2) w odniesieniu do osób podlegających wpisowi lub wpisanych w dziale 2, 5 i 6 rejestru przedsiębiorców oraz rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej – informacje o orzeczonych środkach karnych określonych w art. 39 pkt 2 k.k.

3) w odniesieniu do osób podlegających wpisowi lub wpisanych jako członkowie organu zarządzającego lub organu kontroli lub nadzoru organizacji pożytku publicznego – informacje o skazaniach za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

4) w odniesieniu do osób podlegających wpisowi lub wpisanych jako członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej – informacje o skazaniach za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, dokumentom lub przestępstwo skarbowe”.

Jak sąd rejestrowy sprawdza karalność członka zarządu?

Wprowadzenie regulacji na mocy, której Sąd Rejestrowy otrzymał uprawnienia do zweryfikowania czy określona osoba może pełnić określone w spółce funkcje podyktowany został chęcią zapewnienia sądom realnej kontroli tego czy osoby powoływane na określone funkcje, mogą rzeczywiście te funkcje pełnić. Weryfikacja ta odbywa się za pomocą systemu teleinformatycznego.

Jak wynika, z uzasadnienia projektu ustawy w stanie prawnym, sprzed wprowadzenia art. 21a ustawy o KRS, pomimo przewidzianego w art. 18 § 2 k.s.h. wymogu co do niekaralności poszczególnych osób za określone w tych przepisach przestępstwa, sądy nie weryfikowały spełnienia przesłanek warunkujących np. bycie członkiem zarządu. Co doprowadziło do występowania różnych patologii w obrocie gospodarczym. Sądy nie były również informowane, że osoba już wpisana w KRS jako np. członek zarządu Spółki została prawomocnie skazana za jedno z przestępstw określonych w art. 18 § 2 k.s.h.. Sąd nie otrzymywał również informacji o orzeczeniu wobec takich osób środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2 k.k. Warto dodać, że przyjęte we wspomnianej wyżej ustawie nowe rozwiązania miały po części stanowić reakcję Państwa i systemu prawnego na tzw. aferę Amber Gold.

Weryfikacja danych w Krajowym Rejestrze Karnym

Obecnie Sąd rejestrowy ma możliwość badania czy osoba wpisywana do KRS np. jako członek zarządu spółki został skazany za przestępstwo, np. oszustwa. Możliwość takiego badani istnieje również na etapie dokonywania zmian osobowych w organach spółki. Weryfikacja osób podlegających wpisowi do KRS co do ich figurowania w określonym zakresie w KRK, następuje na podstawie żądania kierowanego automatycznie do KRK przez system teleinformatyczny KRS (analogicznie jak przy weryfikacji oznaczenia osób wpisywanych do KRS w systemie PESEL).

Tak więc w Systemie Krajowego Rejestru Karnego w pierwszej kolejności następuje sprawdzenie czy w określonym zakresie wynikającym z art. 18 § 2 k.s.h., art. 39 pkt 2 k.k. lub art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 5 WolontariatU lub art. 18 ust. 1 SKOKU dana osoba jest wpisana w KRK. Wynikiem skierowania przez Sąd zapytania jest uzyskanie odpowiedzi o tym, że dana osoba jest wpisana w KRK lub nie.

Po otrzymaniu przez sąd rejestrowy informacji, iż dana osoba jest wpisana do KRK, następuje weryfikacja dokładnych danych w KRK co do tego, czy nie doszło do np. zatarcia skazania, które jeszcze nie znalazło swojego odzwierciedlenia w KRK, po czym KRK przez system teleinformatyczny przekazuje sądowi rejestrowemu dokładną informację wraz ze wskazaniem danych dotyczących konkretnego skazania (orzeczenia sądu). Taka dwuetapowa procedura, jak podkreślają twórcy projektu ustawy, jest potrzebna do ostatecznego zweryfikowania informacji.

Skazanie a możliwość pełnienia funkcji w spółce

Stwierdzenie, iż dana osoba w w/w zakresie została wpisana do KRK jest przeszkodą do dokonania wpisu w KRS.

Drugim sposobem za pomocą, którego Sąd Rejestrowy może dowiedzieć się o wpisaniu danej osoby w KRK w zakresie opisanym powyżej jest okoliczność, że KRK z urzędu przesyłane do systemu KRS informacje o relewantnych skazaniach i środkach karnych odnoszących się do wszystkich osób.

FAQ

Czy sąd sprawdza karalność członka zarządu?

Tak. Sąd rejestrowy może zweryfikować informacje dotyczące karalności osób wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Czy osoba karana może zostać członkiem zarządu spółki?

Nie w każdym przypadku. Przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują ograniczenia dotyczące osób skazanych za określone przestępstwa.

Jak KRS sprawdza członka zarządu?

Weryfikacja odbywa się poprzez wymianę informacji pomiędzy systemem KRS a Krajowym Rejestrem Karnym.

Czy zmiana członka zarządu również podlega kontroli?

Tak. Sprawdzenie może nastąpić zarówno przy pierwszym wpisie członka zarządu, jak i przy późniejszych zmianach osobowych w organach spółki.

Pomoc prawna dla spółek i członków zarządu

Kancelaria Pasternak Legal wspiera przedsiębiorców, wspólników oraz członków zarządu w sprawach związanych z funkcjonowaniem spółek, odpowiedzialnością osób zarządzających oraz obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa handlowego.

Pomoc obejmuje w szczególności:

• zakładanie i obsługę spółek,
• zmiany w organach spółek,
• odpowiedzialność członków zarządu,
• analizę ryzyk prawnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.