Przedawnienie roszczeń o zachowek

Instytucja zachowku została uregulowana w kodeksie cywilnym, a konkretniej w art. 991 i n. Wszelkie roszczenia związane z zachowkiem mają charakter majątkowy, tak więc w myśl art. 117 § 1 k.c. podlegają one przedawnieniu. W art. 1007 k.c. zawarto szczególe regulacje odnoszące się do przedawnienia roszczeń o zachowek. Tak więc zgodnie z w/w przepisem roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. Natomiast roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Kodeks cywilny nie precyzuje natomiast terminu przedawnienia wymienionych roszczeń w przypadku, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu. Wydaje się, że w takim przypadku należy stosować odpowiednio art. 1007 § 2, a więc roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem pięciu lat od chwili otwarcia spadku.

Warto pamiętać, iż przedawnienie roszczeń o zachowek nie powoduje niemożności wniesienia pozwu o zachowek przez uprawnionego do zachowku. Niemniej jednak, w przypadku gdy upłyną terminy przedawnienia pozwany może podnosić zarzut przedawnienia, za pomocą którego może uchylić się od płacenia zachowku. Wnosząc pozew po upływie terminu przedawnienia należy liczyć się z tym, że wnoszący może nie otrzymać zachowku, ale również zostanie obciążony kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa procesowego jeżeli strona przeciwna takiego pełnomocnika ustanowi.

Przedawnienie nie jest sprawą tak oczywistą, jak mogłoby się wydawać po lekturze przepisu, albowiem mogą powstawać wątpliwości w zakresie liczenia terminu przedawnienia, jego zawieszenia czy też przerwania.

W regulacjach odnoszących się do instytucji zachowku zawarto również przepis szczególny, który zawiera regulacje dotyczące przedawnienia.

Najważniejsze informacje

• Roszczenie o zachowek co do zasady przedawnia się z upływem 5 lat.
• Termin przedawnienia zależy od okoliczności sprawy oraz przepisów art. 1007 Kodeksu cywilnego.
• Upływ terminu przedawnienia nie uniemożliwia wniesienia pozwu o zachowek, jednak pozwany może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia.
• W niektórych przypadkach bieg terminu przedawnienia może zostać zawieszony lub przerwany.

Przed podjęciem działań warto przeanalizować indywidualny stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy.

FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące przedawnienia roszczeń o zachowek

Po jakim czasie przedawnia się roszczenie o zachowek?

Roszczenie o zachowek co do zasady przedawnia się po upływie 5 lat. Początek biegu terminu zależy jednak od konkretnej sytuacji, w szczególności od tego, czy spadkodawca pozostawił testament oraz czy roszczenie dotyczy darowizny lub zapisu windykacyjnego.

Od kiedy liczy się termin przedawnienia zachowku?

W przypadku roszczeń związanych z testamentem termin przedawnienia liczony jest co do zasady od dnia ogłoszenia testamentu. Jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu, termin przedawnienia ustala się odpowiednio według przepisów Kodeksu cywilnego.

Czy po upływie 5 lat można jeszcze żądać zachowku?

Tak, samo upływanie terminu przedawnienia nie powoduje automatycznej utraty możliwości wniesienia pozwu. Należy jednak pamiętać, że osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może podnieść zarzut przedawnienia, co może skutkować oddaleniem powództwa.

Czy przedawnienie zachowku może zostać przerwane?

Tak. W określonych sytuacjach bieg przedawnienia może zostać przerwany, np. przez podjęcie czynności przed sądem zmierzających do dochodzenia roszczenia. Po przerwaniu termin może rozpocząć bieg na nowo.

Kto może domagać się zachowku?

Do zachowku uprawnieni są przede wszystkim najbliżsi członkowie rodziny spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, ale nie otrzymali należnej im części majątku spadkowego.

Czy sprawę o zachowek warto skonsultować z adwokatem?

Tak. Sprawy o zachowek wymagają analizy m.in. testamentu, darowizn dokonanych przez spadkodawcę, wartości majątku spadkowego oraz terminów przedawnienia. Kancelaria spadkowa Warszawa może pomóc w ocenie sytuacji prawnej oraz przygotowaniu odpowiedniej strategii działania.

Czy adwokat może pomóc w sprawie o zachowek?

Tak. Adwokat spadki Warszawa zajmuje się pomocą w sprawach dotyczących zachowku, dziedziczenia, podziału majątku spadkowego oraz sporów pomiędzy spadkobiercami.